Fujitsu · Blog ·
Kot farkı ve yağ dönüşü: yıllar sonra ortaya çıkan kurulum hatası
Kompresörden çıkan yağın geri dönebilmesi gerekir. Yükseklik farkı sınırı aşıldığında bu dönüş bozulur ve fatura en pahalı parçaya kesilir.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: İç ve dış ünite arasındaki kot farkı belirli sınırları aşarsa kompresör yağı geri dönemez. Belirtisi yıllar sonra ortaya çıkar ve kurulumla ilgilidir.
Klima kurulumunda konuşulmayan ama en pahalı sonucu doğuran kalem, iç ve dış ünite arasındaki yükseklik farkı ve buna bağlı yağ dönüşü. Bu konunun sinsi tarafı, sonucunun yıllar sonra ortaya çıkması ve o noktada kimsenin kurulumu düşünmemesi.
Sistemin içinde soğutucu akışkanın yanı sıra kompresör yağı da dolaşır. Kompresör çalışırken bir miktar yağ akışkanla birlikte devreye çıkar ve borular boyunca dolaşıp geri döner. Bu dönüşün sürekli olması gerekir; kompresör yağsız kalırsa iç parçaları hızla yıpranır.
Yağın geri dönebilmesi akışkanın hızına ve hattın geometrisine bağlı. Her modelin izin verilen bir maksimum kot farkı vardır ve bu sınır kılavuzda yazar. Sınır aşıldığında ya da uzun dikey hatlarda gerekli yağ tuzakları yapılmadığında yağ dikey bölümde birikir ve kompresöre dönemez.
Belirtisi yavaş ve teşhisi zor. Cihaz yıllarca normal çalışır; sonra kompresör sesi değişir, performans düşer ve nihayetinde kompresör arızalanır. Bu, klimanın en pahalı parçası ve çoğu vakada onarım yerine cihaz değişimi gündeme gelir. Yani bir montaj ayrıntısı, yıllar sonra cihazın ömrünü belirler.
Bu yüzden ölçümde kot farkını mutlaka ölçüyor ve kayda yazıyoruz — özellikle yamaç binalarda, yüksek katlı bloklarda ve dış ünitenin çatıya ya da bodrum seviyesine kurulduğu adreslerde. Erken tespit edildiğinde düzeltilebilecek bir kalem; geç kalındığında düzeltilecek bir şey kalmıyor. Kompresör sesindeki bir değişiklik ya da kalkışta zorlanma, bu tabloda erken uyarı sayılıyor ve dikkate alınması gerekiyor.
Yağ neden dönmeli?
Kompresör yağının bir kısmı akışkanla birlikte devrede dolaşıyor ve kompresöre geri dönmesi gerekiyor. Kot farkı fazlaysa yağ yükselemiyor ya da alt noktada birikiyor.
Kompresör yeterli yağ alamadığında sürtünme artıyor ve ömrü kısalıyor. Belirti hemen çıkmadığı için sebep genellikle kurulumla ilişkilendirilmiyor.
Nasıl önleniyor?
Üretici her model için maksimum kot farkı tanımlıyor. Bu değer aşılıyorsa yağ tutucu dirsek gibi çözümler planlanıyor ve montajda uygulanıyor.
Devralınan sistemlerde kot farkı ve boru güzergâhı ölçülüp kaydediliyor. Kompresör tarafında tekrarlayan sorunlar varsa bu kayıt sebebi doğrudan gösteriyor.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Kot farkı neden önemli?
Kompresör yağının geri dönmesi gerekiyor; fark fazlaysa yağ birikiyor ve kompresör yıpranıyor.
Sınır ne kadar?
Modele göre değişiyor; üretici değerine göre değerlendiriyoruz.
Mevcut kurulumda düzeltilebilir mi?
Bazı durumlarda yağ tutucu çözümlerle; her zaman mümkün olmuyor ve bunu açıkça söylüyoruz.
Kat değiştirdim, aynı cihazı taşıtacağım — kot yeniden mi hesaplanır?
Evet — taşıma yeni bir kurulumdur: kot farkı, boru boyu ve gerekiyorsa yağ tuzağı yeni güzergâha göre yeniden hesaplanır. Eski kurulumda sorunsuz çalışan cihaz, hesapsız taşımada yıllar içinde kompresör yorar. Taşıma planını keşifle başlatın.
Fujitsu cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.